Na Barleti univerzitetu u Tirani, 30. septembra i 1. oktobra 2025. godine održan je kick-off sastanak projekta “Regional open innovation hubs for green growth through digital transformation” (EVOLVE), čime je zvanično obilježen početak realizacije novog prekograničnog partnerstva koje povezuje Albaniju, Crnu Goru i Italiju.
EVOLVE projekat ima za cilj da unaprijedi očuvanje biodiverziteta i održivi razvoj kroz digitalnu transformaciju, nudeći inovativni model koji prevazilazi tradicionalni kompromis između zaštite životne sredine i ekonomskog napretka. Projekat je inspirisan evropskim modelom Digitalnih inovacionih habova (EDIH), koji se u okviru EVOLVE-a prilagođava sektorima biodiverziteta – stvarajući novi operativni okvir za južno-jadransku regiju.
Tokom dvodnevnog sastanka, partneri su predstavili planirane aktivnosti i rezultate, među kojima se posebno izdvajaju: razvoj EVOLVE Strategije za biodiverzitet, uspostavljanje dva digitalna hab-a u Albaniji i Crnoj Gori, kao i izrada smjernica za testiranje i prototipizaciju inovativnih ideja u javnom i privatnom sektoru. Poseban fokus stavljen je na podršku mikro, malim i srednjim preduzećima, kao i jačanje saradnje između institucija, istraživača i lokalnih zajednica.
Sastanak je otvorila Kejda Nuhu, menadžerka projekta, dok su uvodna obraćanja održali Sokol Duma, zamjenik ministra ekonomije i inovacija Albanije, i prof. dr Aleksander Xhuvani, direktor Barleti instituta za istraživanje i razvoj. Učesnici su zajednički definisali plan implementacije radnih paketa, kalendar budućih aktivnosti i mehanizme saradnje u narednih 30 mjeseci.
EVOLVE projekat okuplja šest partnera:
- Barleti Institut za istraživanje i razvoj (Albanija) – vodeći partner,
- CETMA – Evropski istraživački centar za tehnologije, dizajn i materijale (Italija),
- Inovaciono preduzetnički centar Tehnopolis (Crna Gora),
- Ministarstvo ekonomije, kulture i inovacija (Albanija),
- EKO Fond – Fond za zaštitu životne sredine (Crna Gora),
- Regionalna agencija za ruralni razvoj poljoprivrede i ribarstva (Italija).
U okviru projekta biće realizovan niz aktivnosti usmjerenih na jačanje digitalne transformacije i inovacija u sektoru biodiverziteta u Albaniji, Crnoj Gori i Italiji. Ključne aktivnosti obuhvataju identifikaciju i umrežavanje relevantnih aktera, razvoj i prilagođavanje EDIH modela za digitalne inovacione habove za potrebe biodiverziteta, izgradnja i opremanje dva digitalna hab-a (u Albaniji i Crnoj Gori) sa savremenom infrastrukturom i digitalnim alatima, kao i podršku testiranju i prototipizaciji inovativnih rješenja. Projekat takođe uključuje organizaciju prekograničnih radionica i razmjenu dobrih praksi, podršku mikro, malim i srednjim preduzećima kroz testiranje digitalnih rješenja, kreiranje programa obuka i edukacija, kao i aktivnosti usmjerene na procjenu potencijala habova za pružanje javnih usluga i podizanje svijesti o značaju digitalizacije u očuvanju biodiverziteta. Posebna pažnja biće posvećena informisanju korisnika o dostupnim fondovima, pozivima i investicionim prilikama koje mogu doprinijeti razvoju inovacija u ovoj oblasti.
Ukupan budžet projekta je 1.037.322,05 EUR i trajaće do 31. decembra 2027.
Projekat se realizuje u okviru programa Interreg IPA Južni Jadran koji sufinansira Evropska unija.
